Andere informatie en diensten van de overheid: www.belgium.be

Evaluatie van de administratieve lasten

Het kwantificeren of meten van administratieve lasten maakt het mogelijk te berekenen hoeveel het naleven van regelgeving aan de doelgroep kost om die kosten vervolgens te kunnen verlagen.

Van toepassing voor
  • Andere overheden
  • Burgers
  • Ondernemingen
  • Federale organisaties

Inhoudstafel

  • Evaluatie van de administratieve lasten

    De administratieve verplichtingen die de overheid aan Belgische burgers en ondernemingen oplegt, vertegenwoordigen een aanzienlijke administratieve last. Ze kosten de burgers en ondernemingen behoorlijk wat tijd, inspanning en geld. De overheid neemt initiatieven om die te verlagen en haar klantgerichtheid te verhogen.

    De beoordeling van de resultaten van dergelijke vereenvoudigingsinitiatieven kan op twee manieren gebeuren.

    • De eerste, van micro-economisch opzet, meet de administratieve lasten van de geldende regelgevingen geselecteerd in functie van beleidsdoelstellingen. Hiervoor baseert de Dienst zich op de Kafka-methode, een Belgische versie van het Standard Cost Model (SCM) dat internationaal wordt gebruikt.
    • De tweede, van macro-economisch opzet, is een tweejaarlijkse enquête bij een representatief staal van ondernemingen en zelfstandigen (verricht door het Federaal Planbureau voor de Dienst Administratieve Vereenvoudiging).

    Het kwantificeren of meten van administratieve lasten heeft niet tot doel om de beleidsdoelstellingen van de regelgeving in vraag te stellen. Wel gaat het om een methode die toelaat te berekenen hoeveel het naleven van de regelgeving aan de doelgroep kost om er vervolgens iets aan te kunnen doen. De uiteindelijke doelstelling van het meten is, met andere woorden, het doorvoeren van vereenvoudigingen om zo de administratieve lasten voor burgers, ondernemingen en overheden te verminderen. Tijdens het meten kan worden nagegaan of alle handelingen die een actor dient uit te voeren een bijdrage leveren aan de doelstelling van de regelgeving en of het uitvoeringsproces efficiënt verloopt.

  • Het Kafka-meetmodel

    Het aantal regels heeft zich de laatste decennia opgestapeld en de regelgeving is ook veel complexer geworden. Burgers en ondernemingen zien vaak de samenhang tussen alle regels niet meer waardoor het geheel nog weinig transparant is.

    De administratieve handelingen die aan burgers en ondernemingen opgelegd worden, nemen bovendien behoorlijk wat tijd in beslag én kosten geld. Overal in Europa wordt daarom meer aandacht besteed aan het kwantificeren van de (neven)effecten op van regelgeving. Daarvoor is het Standard Cost Model (SCM) ontwikkeld, dat in verschillende Europese lidstaten en door de Europese Commissie gehanteerd wordt om de administratieve lasten te kunnen uitdrukken in monetaire termen.

    In België is de Dienst bevoegd voor het monitoren van de weerslag die de regelgeving heeft op administratieve lasten voor burgers en ondernemingen, en dat over alle strategische domeinen heen. Het kwantificeren van de administratieve lasten gebeurt binnen de Dienst Administratieve Vereenvoudiging door het Meetbureau. Ter uitvoering van zijn opdracht ontwikkelde het Meetbureau van de Dienst Administratieve Vereenvoudiging het Kafka-meetmodel, dat een aanpassing is van het SCM naar de Belgische context.

    Voor de verschillende administratieve handelingen waaraan burgers en ondernemingen dienen te voldoen, kunnen in het Kafka-meetmodel de administratieve lasten worden becijferd met behulp van de onderstaande formule:

    prijscomponent / kosten van een handeling (tijd x tarief + out of pocket kosten) x hoeveelheidscomponent / frequentie van een handeling (aantal actoren x periodiciteit) = administratieve lastenMetingen op basis van het Kafka-meetmodel bieden niet alleen een objectieve inschatting van de administratieve lasten die veroorzaakt worden door een procedure of regelgeving. Ze kunnen ook worden gebruikt om suggesties te formuleren voor vereenvoudigingen in de toekomst.

    Administratieve lasten kunnen worden gereduceerd door: de doelgroep te verkleinen, de frequentie te verlagen, de benodigde tijd om te voldoen aan de regelgeving in te korten en de out-of-pocketkosten (bv. verzendingskosten) te verlagen.

    Het Kafka-meetmodel wordt gedetailleerd toegelicht en geïllustreerd met een voorbeeld in de handleiding die hieronder terug te vinden is.

    Download de handleiding voor het meten van administratieve lasten en beheerskosten (PDF, 1.54 MB)

  • De meetrapporten

    De Dienst Administratieve Vereenvoudiging heeft de resultaten van de metingen van de administratieve lasten van de voorgaande jaren gepubliceerd in samenvattende rapporten die een overzicht geven: